Patent Nedir ?

Bir buluş için buluş sahibine devlet tarafından verilen bir patent, buluş sahibinin izni olmadan başkalarının buluşu üretmesini, kullanmasını veya satmasını belirli bir süre boyunca engelleme hakkı vermektedir.
Patentli bir buluş; tıpkı işle ilgili alınıp, satılabilen, kiralanıp, kiraya verilebilen diğer mallar gibi buluş sahibinin mülkiyeti haline gelir. Patentler alındıkları ülkeler için hak sahipliği doğurur. Türkiye'de alınmış bir patent, sadece Türkiye içinde sahibine hak sağlamaktadır ve patentli ürünleri başkalarının Türkiye'ye ithal etmesi durumunda, hak sahibine ithali durdurma hakkı verir.


Bir buluşun patent ile korunabilmesi için taşıması gereken nitelikler

a)Yenilik: Tekniğin bilinen durumuna dahil olmayan buluş yenidir. Tekniğin bilinen durumu; patent başvurusunun yapıldığı tarihten önce, buluş konusunda dünyanın herhangi bir yerinde toplumca erişilebilir yazılı veya sözlü tanıtım, kullanım veya bir başka yolla açıklanan bilgilerden oluşur.
b)Tekniğin bilinen durumunun aşılması:Buluş, ilgili olduğu teknik alandaki bir uzman tarafından, tekniğin bilinen durumundan aşikar bir şekilde çıkarılamayan bir faaliyet sonucu gerçekleşmiş ise, tekniğin bilinen durumunun aşıldığı kabul edilir.
c)Sanayiye Uygulanabilir Olma: Buluş, tarım dahil sanayiinin herhangi bir dalında üretilebilir veya kullanılabilir nitelikte ise, sanayiye uygulanabilir olduğu kabul edilir.

Patent verilemeyecek konular ve buluşlar

Buluş niteliğinde olmadıkları için patent verilemeyecek konular:
a) Keşifler, bilimsel teoriler, matematik metotları;
b) Zihni, ticari ve oyun faaliyetlerine ilişkin plan, usul ve kurallar;
c) Edebiyat ve sanat eserleri, bilim eserleri, estetik niteliği olan yaratmalar, Bilgisayar yazılımları;
d) Bilginin derlenmesi, düzenlenmesi, sunulması ve iletilmesi ile ilgili teknik yönü bulunmayan usuller.
e) İnsan veya hayvan vücuduna uygulanacak cerrahi ve tedavi usulleri ile insan,hayvan vücudu ile ilgili teşhis usulleri. e) bendindeki hüküm bu usullerin herhangi birinde kullanılan terkip ve maddeler ile bunların üretim usullerine uygulanmaz.

Patentle korunamayacak buluşlar:

a) Konusu kamu düzenine veya genel ahlaka aykırı olan buluşlar.
b) Bitki veya hayvan türleri veya önemli ölçüde biyolojik esaslara dayanan bitki veya hayvan yetiştirilmesi usulleri.

Patentten doğan hakkın kapsamı

Patent hakkı sahibi, buluşun yeni, teknoloji alanı ve ürünlerin ithal veya yerli üretim olup olmadığı konusunda herhangi bir ayırım yapmaksızın patent hakkından yararlanır.Patent sahibinin, üçüncü kişiler tarafından izinsiz olarak aşağıda sayılanların yapılmasını önleme hakkı vardır:
Patent konusu ürünün üretilmesi, satılması, kullanılması veya ithal edilmesi veya bu amaçlar için kişisel ihtiyaçtan başka herhangi bir nedenle olursa olsun elde bulundurulması.
Patent konusu olan bir usulün kullanılması.
Kullanılmasının yasak olduğu bilinen veya bilinmesi gereken usul patentinin kullanılmasının üçüncü kişiler tarafından başkalarına teklif edilmesi.Patent konusu usul ile doğrudan doğruya elde edilen ürünlerin satışa sunulması veya kullanılması veya ithal edilmesi veya bu amaçlar için kişisel ihtiyaçtan başka herhangi bir nedenle olursa olsun elde bulundurulması.

Patent isteme hakkı

Patent isteme hakkı, buluşu yapana veya onun haleflerine ait olup, başkalarına devri mümkündür.Buluş birden çok kişi tarafından birlikte gerçekleştirilmişse, patent isteme hakkı, taraflar başka türlü kararlaştırmamışsa, bunlara müştereken ait olur.
Aynı buluş birbirinden bağımsız birden çok kişi tarafından aynı zamanda gerçekleştirilmişse, patent isteme hakkı, daha önce başvuru yapana veya diğerine göre rüçhan hakkı olana aittir.Patent almak için ilk başvuran kişi, aksi sabit oluncaya kadar, patent isteme hakkının sahibidir.

Faydalı model belgesi verilebilmesi için gerekli nitelikler

a) Yenilik :

Faydalı model belgesi başvurusuna konu olan buluş başvuru tarihinden önce, Türkiye sınırları içinde veya dünyada herkesin ulaşabileceği şekilde yazılı olarak veya bir başka yolla açıklanmış veya yöresel veya ülke çapında kullanılmış ise, yeni değildir.Faydalı model belgesi başvurusu tarihinden önce, Türkiye'de yapılmış olan patent veya faydalı model belgesi başvuruları, faydalı model belgesi başvurusu tarihinden sonra yayınlanmış olsalar dahi, başvuru konusu buluşun yeniliğini ortadan kaldırır.

b) Sanayiye Uygulanabilir Olma :

Buluş, tarım dahil sanayiinin herhangi bir dalında üretilebilir veya kullanılabilir nitelikte ise, sanayiye uygulanabilir olduğu kabul edilir.



Faydalı model belgesi ile korunamayacak buluşlar ve konular

Buluş niteliğinde olmadıkları için patent verilemeyecek konular:
a) Keşifler, bilimsel teoriler, matematik metotları;
b) Zihni, ticari ve oyun faaliyetlerine ilişkin plan, usul ve kurallar;
c) Edebiyat ve sanat eserleri, bilim eserleri, estetik niteliği olan yaratmalar, Bilgisayar yazılımları;
d) Bilginin derlenmesi, düzenlenmesi, sunulması ve iletilmesi ile ilgili teknik yönü bulunmayan usuller.
e) İnsan veya hayvan vücuduna uygulanacak cerrahi ve tedavi usulleri ile insan,hayvan vücudu ile ilgili teşhis usulleri. e) bendindeki hüküm bu usullerin herhangi birinde kullanılan terkip ve maddeler ile bunların üretim usullerine uygulanmaz.


Bu konular ve buluşların yanı sıra usuller ve bu usuller sonucunda elde edilen ürünler ile kimyasal maddeler hakkında da faydalı model belgesi verilmez.Usul ile ilgili istemlerle ilgili örnekler:
Faydalı Model başvurularının istemlerinin usulleri tarif etmesi durumunda, başvurunun istemlerle ilgili kısımlarının çıkartılarak yeniden düzenlenmesi, ya da başvurunun usulü kapsayacak şekilde devamı isteniliyorsa, patent başvurusuna dönüştürülmesinin talep edilmesi beklenir.
Aşağıdaki istemler usul içeren istem tipine örnek olarak verilmiştir. Bu istemler buluşun yapılmasını tarif eden usulleri anlattığı için Faydalı Model Belgesi koruması alamazlar.Çeşitli ebatlardaki ahşap parçaların kenarlarının ve yüzeylerinin kaplanmasına ilişkin buluş olup özelliği; jelkotun döküm yolu ile yüzeyi ve kenarı kaplanacak olan malzemeye uygulanmış olmasıdır.İstem 1’de bahsedilen buluş olup özelliği; jelkota istenilen rengin katılarak, kaplanan yüzeyde istenilen rengin elde edilebiliyor olmasıdır.



Faydalı model belgesi başvurusu

Faydalı model belgesi başvurusu yapılabilmesi için gerekli olan belgeler, başvuru dilekçesi dışında patent başvurusunda gerekli olan belgelerle aynıdır.


Aynı buluşa patent ve faydalı model belgesi verilememesi

Aynı buluş konusu için, birbirinden bağımsız olarak, patent ve faydalı model belgesi verilmez. Patent veya faydalı model belgesi verilmesi için yapılmış olan bir başvuru ancak 551 Sayılı KHK'nın 65 inci, 167 inci ve 168 inci madde hükümlerine uygun olarak diğerine çevrilebilir.Patentler ile ilgili I.2, I.5, II. bölüm, III.1, III.4, III.8 ve V. bölümdeki açıklamalar faydalı model belgesi başvuruları için de geçerlidir.




Etiket: Patent, Patent Nedir, Patent kapsamı, patent konuları, patent tescili, patent başvurusu, Faydalı Model, Faydalı Model Başvurusu,