Saat Tasarım Yarışması: Son Başvuru 15 Kasım

Kısa cevap: TÜRKPATENT Saat Tasarım Yarışması'nda son başvuru tarihi 15 Kasım 2026. Katılım, SMK kapsamında EPATS üzerinden yapılan gerçek bir tasarım başvurusudur; bu yüzden tasarımın yeni ve ayırt edici olması, görsellerin şartnameye uyması ve hak paylaşımının önceden netleştirilmesi gerekir.

Türk Patent ve Marka Kurumu'nun (TÜRKPATENT) düzenlediği Saat Tasarım Yarışması için son başvuru tarihi 15 Kasım 2026. Kurumun yarışma sayfasında başvuruların bu tarihte sona ereceği belirtiliyor; Nisan ayında yayımlanan ilk şartnamede kapanış tarihi 30 Haziran 2026 olarak gösterilmişti.

Yarışmanın en çok gözden kaçan yanı şu: Katılım, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu (SMK) kapsamında gerçek bir tasarım başvurusu yapılarak gerçekleşiyor. Yani gönderdiğiniz her saat, ödül alsın ya da almasın, TÜRKPATENT'te bir tasarım tescil dosyasına dönüşüyor. Bu yazıda saat tasarım yarışması başvurunuzu göndermeden önce yapmanız gereken kontrolleri, tasarım tescilinin temel kurallarıyla birlikte anlatıyoruz.

Saat Tasarım Yarışması kimler için, ne isteniyor?

Yarışma üç kategoride yürütülüyor: Millî Eğitim Bakanlığına bağlı okullardaki lise öğrencileri, ön lisans, lisans, yüksek lisans ve doktora öğrencileri ve herhangi bir şart aranmayan serbest kategori. Bireysel katılım da, en fazla üç kişilik gruplar da kabul ediliyor; gruptaki herkesin aynı kategoride olması gerekiyor.

Her başvuru üç parçalı bir set olmak zorunda: bir erkek kol saati, bir kadın kol saati ve bir masa saati. Başvurular yalnızca TÜRKPATENT'in elektronik başvuru sistemi EPATS üzerinden, e-Devlet girişiyle yapılıyor.

Şart	Şartnamede ne deniyor?	Kontrol
Üçlü set	Erkek kol saati, kadın kol saati ve masa saati birlikte sunulur	Üç tasarım aynı başvuruda mı?
Görseller	Her tasarım için 2 ile 5 arası görsel; en az biri tasarımın tamamını gösteren perspektif, biri ön görünüş	Fotoğraf veya 3B model, düz zemin, gölge ve yansıma yok
Görsel teknik özellikleri	300 DPI çözünürlük; 8×8, 8×16, 16×8 veya 16×16 cm ölçüleri	Ölçek işareti ve yazı eklenmedi mi?
Açıklama metni	En fazla 400 kelime: çözülen sorun, yenilik, kullanım senaryosu, set bütünlüğü, üretilebilirlik	Kelime sınırı aşılmadı mı?
Kişi bilgileri	Tasarım sahibi ve tasarımcı bilgileri; öğrenci kategorilerinde e-Devlet öğrenci belgesi	Belge yüklendi mi?

Ayrıntılı kurallar için TÜRKPATENT Saat Tasarım Yarışması şartnamesini mutlaka okuyun. Şartnamedeki takvimin bir kısmı güncellenmiş olabileceğinden, tarihleri yarışma sayfasından teyit edin.

Katılım, gerçek bir tasarım başvurusu demek

Yarışmaya gelen dosyalar önce TÜRKPATENT Tasarım Dairesi tarafından şekli şartlar ve yenilik bakımından inceleniyor. Şartnameye göre yarışma süresince tescil belgesi alan tasarımlar jüriye gönderiliyor.

Bunun pratik sonucu önemli: Yarışma dışında kalan bir tasarım bile, SMK'nın şartlarını taşıyorsa tescil sürecine devam edebiliyor. Başvurudan sonraki işlemlerin masrafları ise tasarım sahibine ait. Serbest kategoride başvurular, TÜRKPATENT'in güncel tarifesindeki tasarım tescil ücretleriyle yapılıyor. Güncel ücretler için bize danışabilirsiniz.

Başvuru ekranında yarışmaya özel başvuru şeklini seçmeyi unutmayın. Üniversitelerin paylaştığı TÜRKPATENT duyurusunda, başvurunun "Tasarım başvurusu (saat yarışması kapsamında)" seçeneğiyle yapılmaması hâlinde yarışmada değerlendirilmeyeceği ve yalnızca SMK kapsamında işlem göreceği belirtiliyor.

Yenilik ve ayırt edicilik: Elenmemenin iki şartı

SMK'nın 56. maddesine göre bir tasarım, yeni ve ayırt edici olması şartıyla korunur. Yenilik, aynı tasarımın başvuru tarihinden önce dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulmamış olması demektir; yalnızca küçük ayrıntılarda farklılık gösteren tasarımlar aynı kabul edilir. Ayırt edicilik ise tasarımın "bilgilenmiş kullanıcı" üzerinde bıraktığı genel izlenimin, daha önce kamuya sunulmuş tasarımlardan farklı olmasıdır.

Saat gibi formu yüzyıllardır gelişen bir üründe bu çıta yüksektir. Yuvarlak kasa, üç ibre ve klasik kordon tek başına fark yaratmaz. Fark; kasa geometrisinde, kadran düzeninde, malzeme ve doku kombinasyonunda ya da setin bütünlüğünde aranmalıdır.

Göndermeden önce benzer tasarımları tarayın. TÜRKPATENT, yarışma duyurusunda TÜRKPATENT tasarım araştırma ekranının yanı sıra EUIPO ve WIPO veri tabanlarında ücretsiz araştırma yapılmasını öneriyor.

Tasarımınızı daha önce paylaştıysanız

SMK'nın 57. maddesi, tasarımcının kendi yaptığı açıklamanın başvurudan önceki 12 ay içinde gerçekleşmişse yeniliği ortadan kaldırmayacağını düzenler. Bu kural, fuarda ya da internette gösterilen bir tasarımı kurtarabilir. Ancak yarışma şartnamesi ayrıca tasarımın özgün olmasını, daha önce başka bir yarışmaya katılmamış ve ödül almamış olmasını şart koşuyor. Daha önce bir portfolyo sitesinde ya da sosyal medyada yayımladığınız bir çalışmayı gönderecekseniz, ilk paylaşım tarihini not edin ve şartnameyle karşılaştırın.

Tasarım sahibi ile tasarımcı aynı kişi olmak zorunda değil

Şartname, tasarım sahibi ile tasarımcının farklı kişiler olabileceğini açıkça kabul ediyor. Bu ayrım özellikle firmalar için önemli: Tasarımı çalışanınız yaptıysa, hakların kime ait olacağını başvurudan önce yazılı olarak netleştirin.

Grup başvurularında da benzer bir hazırlık gerekiyor. Şartnameye göre ödül, grup üyeleri arasında eşit paylaştırılıyor. Ancak tasarım hakkının kimde olacağı, ileride bir firma ile anlaşma yapılırsa kararı kimin vereceği gibi konular ayrıca konuşulmalı. Bunları sonradan çözmeye çalışmak, iyi bir tasarımın ticarileşmesini geciktirebilir.

Serbest kategoride başvuru yapacak bir firma için de aynı soru geçerli. Başvuruyu şirket adına yapıp tasarımcıyı ayrıca belirtmek mümkün; ancak tasarımı dışarıdan bir serbest tasarımcıya yaptırdıysanız, hakların şirkete geçtiğini gösteren bir sözleşmeniz olduğundan emin olun.

Tanıtım ve ticarileştirme: İmzalamadan önce okuyun

Şartnameye göre değerlendirme aşamasından itibaren yarışmaya gönderilen tüm tasarımlar sergi, katalog, internet sitesi ve sosyal medya gibi tanıtım faaliyetlerinde kullanılabiliyor. Ödül alan tasarımlar ise Kurum tarafından sergileme, arşivleme ve yayın amacıyla kullanılıyor.

Yarışmanın asıl hedefi, en az bir tasarımın üretime geçmesi. Bir firma tasarımınızı ticarileştirmek isterse bunun için yazılı bir devir sözleşmesi gerekiyor. Şartname, tasarımcıların ticari uygulama sırasında tasarımda değişiklik yapılabileceğini kabul ettiğini de belirtiyor. Ticarileşme ödülü ise devir sözleşmesi imzalandıktan sonra tasarım sahibine ödeniyor.

Devir, tasarım hakkını karşı tarafa bırakmanız anlamına gelir. Sözleşmede hangi tasarımların devredildiğini, tasarımı kendi portfolyonuzda gösterip gösteremeyeceğinizi ve değişikliklerde adınızın nasıl anılacağını kontrol edin.

Jüri neye bakıyor? Beş kriter, eşit ağırlık

Şartnameye göre jüri, tasarımları beş kriter üzerinden değerlendiriyor ve her kriter 20 puan ağırlığında. Toplam 100 puanlık bu tablo, açıklama metnini ve görselleri hazırlarken size yol gösterir:

Ticarileşme potansiyeli: Tasarımın bir firma tarafından üretilip satılabilir olması.
Özgünlük: Piyasadaki saatlerden belirgin biçimde ayrışan bir tasarım dili.
Kullanıcı deneyimi ve işlevsellik: Okunabilirlik, ergonomi ve günlük kullanım senaryoları.
Estetik: Biçim, renk, doku ve üç parçanın birbiriyle uyumu.
Üretilebilirlik: Mevcut üretim teknolojileriyle seri üretime uygunluk.

Bu kriterlerin üçü doğrudan ticari dünyaya bakıyor. Bu nedenle açıklama metninde yalnızca ilham kaynağınızı değil; hangi malzemeyle, hangi üretim yöntemiyle ve hangi kullanıcı için tasarladığınızı da anlatın. Jüri, üç parçalı setin ortak bir hikâyesi olmasını bekliyor; kol saatlerinden biri ile masa saati arasında tasarım dili kopuksa bu, estetik ve özgünlük puanını aşağı çekebilir.

Unutmayın: Jüriye ulaşmanın ön şartı, TÜRKPATENT incelemesini geçmek. En iyi sunulmuş tasarım bile yenilik incelemesinde takılırsa jüri masasına gelmez.

Göndermeden önce 6 adımlık kontrol listesi

Benzerlik araştırması: TÜRKPATENT, EUIPO ve WIPO veri tabanlarında benzer saat tasarımlarını tarayın.
Üçlü set: Erkek kol saati, kadın kol saati ve masa saati aynı başvuruda ve ortak bir tasarım dilinde olsun.
Görseller: Her tasarım için 2–5 görsel, perspektif ve ön görünüş, şartnamedeki teknik ölçüler.
Açıklama metni: 400 kelimeyi aşmadan sorunu, yeniliği ve üretilebilirliği anlatın.
Haklar: Tasarım sahibi, tasarımcı ve grup üyeleri arasındaki hak paylaşımını yazılı hâle getirin.
Doğru başvuru şekli: EPATS'ta yarışmaya özel seçeneği işaretleyin ve başvuruyu son güne bırakmayın.

Yarışmadan sonra tasarımınızı nasıl korursunuz?

SMK'nın 69. maddesine göre tescilli tasarım, başvuru tarihinden itibaren 5 yıl korunur ve beşer yıllık dönemlerle toplam 25 yıla kadar uzatılabilir. Tescilsiz tasarım ise Türkiye'de kamuya ilk sunulduğu tarihten itibaren 3 yıl korunur ve bu koruma yalnızca kopyalamaya karşıdır (SMK m.59 ve 69). Uzun süreli ve güçlü koruma için tescil şarttır. Süreç hakkında ayrıntılı bilgi endüstriyel tasarım tescili sayfamızda yer alıyor.

Tasarımınızı yurt dışında da satmayı düşünüyorsanız, WIPO'nun yönettiği Lahey Sistemi tek bir uluslararası başvuruyla 100'e kadar tasarımı birden fazla ülkede korumaya imkân veriyor.

Saat bir isimle satışa çıkacaksa, görünüm kadar ismin de korunması gerekir. Tasarım tescili ürünün görünümünü, marka tescili ise ürünün adını ve logosunu korur. Düşündüğünüz ismi online marka sorgulama aracımızla kontrol edebilir, marka tescili sürecini inceleyebilirsiniz.

Sonuç

Saat Tasarım Yarışması, öğrenciler ve bağımsız tasarımcılar için görünürlük ve üretime geçiş fırsatı sunuyor. Ama her başvuru aynı zamanda hukuki sonuçları olan bir tasarım başvurusu. Yenilik araştırmasını yapmadan, hak paylaşımını netleştirmeden ve şartnameyi okumadan gönderilen bir dosya, iyi bir fikri boşa harcayabilir.

Başvurunuzu göndermeden önce tasarımınızın yenilik durumunu ya da devir sözleşmesinin kapsamını değerlendirmek isterseniz uzmanımızla iletişime geçin.

Sık sorulan sorular

Saat Tasarım Yarışması'nın son başvuru tarihi nedir?

TÜRKPATENT'in yarışma sayfasına göre başvurular 15 Kasım 2026 tarihinde sona eriyor. İlk şartnamede bu tarih 30 Haziran 2026 olarak belirtilmişti; güncel tarihi yarışma sayfasından teyit edin.

Yarışmaya kimler katılabilir?

Lise öğrencileri, ön lisans, lisans, yüksek lisans ve doktora öğrencileri ve herhangi bir şart aranmayan serbest kategorideki katılımcılar başvurabilir. Bireysel ya da en fazla üç kişilik gruplar hâlinde katılım mümkündür.

Yarışmaya katılmak tasarım tescili başvurusu sayılır mı?

Evet. Katılım, 6769 sayılı SMK kapsamında EPATS üzerinden yapılan bir tasarım başvurusuyla gerçekleşir. Yarışma dışında kalan tasarımlar da şartları taşıyorsa tescil sürecine devam edebilir.

Daha önce sosyal medyada paylaştığım bir tasarımla katılabilir miyim?

SMK m.57'ye göre tasarımcının kendi açıklaması başvurudan önceki 12 ay içindeyse yeniliği bozmaz. Ancak şartname, tasarımın özgün olmasını ve daha önce bir yarışmaya katılmamış olmasını da şart koşar; ilk paylaşım tarihini şartnameyle birlikte değerlendirin.

Tescilli ve tescilsiz tasarım koruması arasındaki fark nedir?

Tescilli tasarım başvuru tarihinden itibaren 5 yıl korunur ve beşer yıllık yenilemelerle 25 yıla kadar uzatılabilir. Tescilsiz tasarım Türkiye'de kamuya ilk sunulduğu tarihten itibaren 3 yıl ve yalnızca kopyalamaya karşı korunur (SMK m.59 ve 69).

Saat Tasarım Yarışması: 15 Kasım'dan Önce 6 Kritik Kontrol