Avrupa Birliği Marka Tescili: EUIPO mu, Madrid mi?

Avrupa Birliği marka tescili, bir markanın Avrupa Birliği Fikri Mülkiyet Ofisi (EUIPO) tarafından tescil edilmesidir. Tescil, Birliğin 27 üye ülkesinin tamamında aynı anda geçerli olur. Türkiye'den bu korumaya iki ana yolla ulaşabilirsiniz: EUIPO'ya doğrudan başvuru veya TÜRKPATENT üzerinden Madrid Protokolü ile Avrupa Birliği'ni belirlemek. Aşağıda iki yolu süre, şart ve risk açısından karşılaştırıyoruz.

Avrupa Birliği marka tescili nedir ve hangi ülkeleri kapsar?

Avrupa Birliği markası (EUTM), 2017/1001 sayılı Avrupa Birliği Marka Tüzüğü'ne göre tescil edilen tek ve bölünmez bir haktır. Başvuru, inceleme, itiraz ve yenileme işlemlerinin tamamı EUIPO'da tek dosya üzerinden yürür. Koruma, başvuru tarihinden itibaren 10 yıl sürer ve 10'ar yıllık dönemlerle süresiz yenilenebilir (EUTMR m.52–53). EUIPO uygulaması EUIPO İnceleme Kılavuzunda ayrıntılı açıklanır.

Avrupa Birliği markası Birleşik Krallık'ı 1 Ocak 2021'den beri kapsamamaktadır (UK IPO, Brexit rehberi). İngiltere'de koruma için UKIPO'ya ayrı başvuru veya Madrid'de Birleşik Krallık'ın ayrıca belirlenmesi gerekir. İsviçre, Norveç ve Türkiye de Avrupa Birliği markasının kapsamı dışındadır.

Türkiye'den Avrupa Birliği'nde marka korumasına hangi yollarla ulaşılır?

Türkiye'deki bir işletme Avrupa Birliği'nde marka koruması için üç yoldan birini kullanır:

1. Doğrudan EUIPO başvurusu: Başvuru EUIPO'ya yapılır ve Türkiye'deki markanıza bağlı değildir.
2. Madrid Protokolü ile Avrupa Birliği belirlemesi: TÜRKPATENT'teki başvurunuz veya tesciliniz "temel marka" olur. WIPO üzerinden Avrupa Birliği ve diğer üye ülkeler belirlenir.
3. Ülke ülke ulusal başvuru: Yalnızca bir veya iki Avrupa Birliği ülkesi hedefleniyorsa düşünülebilir. Birlik geneli için pratik değildir.

Hangi ülkelerin Madrid sistemine dahil olduğunu ve genel süreci marka tescili hizmet sayfamızda bulabilirsiniz.

Doğrudan EUIPO başvurusu nasıl işler?

Doğrudan EUIPO başvurusu, markanızı Türkiye'deki dosyadan bağımsız olarak Avrupa Birliği'nde tescil ettirir. Süreç şu adımlarla ilerler:

1. Ön araştırma: EUIPO ve üye ülke kayıtlarında benzer markalar taranır.
2. Başvuru: Mal ve hizmetler Nice sınıflarına göre yazılır. Başvuru bir Avrupa Birliği resmî dilinde yapılır; ikinci dil İngilizce, Fransızca, Almanca, İtalyanca veya İspanyolcadan biri olmalıdır (EUTMR m.146).
3. İnceleme: EUIPO şekli şartları ve mutlak ret nedenlerini inceler. Önceki markalarla benzerliği re'sen incelemez; bunu itiraz yoluyla hak sahibi ileri sürer.
4. Yayın: Uygun bulunan başvuru Avrupa Birliği Markalar Bülteni'nde yayımlanır.
5. İtiraz süresi: Yayından itibaren 3 aydır ve uzatılamaz (EUTMR m.46).
6. Tescil: İtiraz yoksa veya itiraz reddedilirse marka tescil edilir.

Avrupa Ekonomik Alanı (AEA) içinde yerleşim yeri veya gerçek işyeri olmayan başvuru sahipleri, EUIPO önünde AEA'da yerleşik bir mesleki temsilciyle temsil edilmek zorundadır (EUTMR m.119(2)). Türkiye'deki firmalar bu kapsamdadır. Başvuruyu kendiniz yapsanız bile sonraki tüm işlemler için temsilci atanması gerekir. Asya Patent, Avrupa Birliği'ndeki yetkili temsilcilerle birlikte çalışır ve temsilci koordinasyonunu Türkiye'den sizin adınıza yürütür.

Madrid Protokolü ile Avrupa Birliği belirlemesi nasıl işler?

Madrid sistemi, Dünya Fikri Mülkiyet Örgütü'nün (WIPO) yönettiği uluslararası marka tescil sistemidir. Türkiye'deki başvurunuza veya tescilinize dayanarak, TÜRKPATENT aracılığıyla tek uluslararası başvuruda Avrupa Birliği dahil birçok ülke belirlenir. Avrupa Birliği, Madrid sisteminde tek bir "akit taraf" olarak seçilir.

EUIPO, Avrupa Birliği belirlemesini doğrudan başvuruyla aynı ölçütlerle inceler. Üçüncü kişiler, uluslararası tescilin EUIPO'daki yeniden yayınından sonraki 1. ve 4. ay arasında itiraz edebilir (EUTMR m.196). EUIPO ret veya itiraz bildirirse yanıt yine AEA'daki bir temsilci üzerinden verilir.

Madrid başvurusunda mal ve hizmet listesi, Türkiye'deki temel markanın listesini aşamaz. Türkiye'de dar bir listeyle başvurduysanız Avrupa Birliği'nde de aynı sınırla korunursunuz. Madrid sürecinin resmî ayrıntılarını WIPO Madrid Sistemi sayfasında bulabilirsiniz.

Merkezi saldırı riski nedir ve Avrupa Birliği korumanızı nasıl etkiler?

Merkezi saldırı (central attack), Madrid tescilinin ilk 5 yılında temel markanın düşmesiyle uluslararası tescilin de düşmesidir (Madrid Protokolü m.6(3)). Türkiye'deki başvurunuz reddedilir, itirazla daraltılır veya iptal edilirse Avrupa Birliği belirlemesi de aynı ölçüde düşer. 5 yıl içinde başlayan bir dava sonradan sonuçlansa bile etki aynıdır.

Madrid Protokolü bu riske karşı "dönüştürme" imkânı tanır (Madrid Protokolü m.9quinquies). Uluslararası tescilin iptalinden itibaren 3 ay içinde Avrupa Birliği belirlemesi, EUIPO'da doğrudan başvuruya dönüştürülebilir. Dönüştürülen başvuru uluslararası tescilin tarihini korur, ancak ek başvuru işlemi ve masrafı gerektirir.

Türkiye'de marka başvurusuna itiraz süresi, Bültende yayından itibaren 2 aydır (SMK m.18). Türkiye'deki başvurunuz henüz yayınlanmadıysa veya itiraz süresi açıksa Madrid yoluyla Avrupa Birliği'ne gitmek riskli olabilir. İlgili madde için Sınai Mülkiyet Kanunu metnine bakabilirsiniz.

EUIPO ve Madrid arasındaki farklar nelerdir?

Hangi durumda hangi yolu seçmelisiniz?

Madrid sistemi genellikle şu durumlarda daha uygundur:

• Türkiye'deki markanız tescil edilmiş ve itiraz riski düşükse,
• Avrupa Birliği'nin yanında ABD, İngiltere veya Körfez ülkeleri gibi başka pazarları da hedefliyorsanız,
• Tüm ülkeleri tek dosyadan yönetmek ve tek işlemle yenilemek istiyorsanız.

Doğrudan EUIPO başvurusu ise şu durumlarda daha güvenlidir:

• Türkiye'deki başvurunuz yeniyse veya itiraz ya da ret riski taşıyorsa,
• Yalnızca Avrupa Birliği pazarını hedefliyorsanız,
• Avrupa Birliği'nde Türkiye'deki listeden daha geniş veya farklı bir mal ve hizmet listesi gerekiyorsa.

Her iki yolda da ilk adım benzer markaların araştırılmasıdır. Türkiye tarafındaki durumu ücretsiz marka sorgulama ile görebilir, Avrupa Birliği tarafı için bize danışabilirsiniz.

Avrupa Birliği marka başvurusunda en sık yapılan hatalar nelerdir?

Avrupa Birliği marka başvurusunda hataların çoğu başvuru öncesi planlamadan kaynaklanır. Asya Patent dosyalarında en sık karşılaştığımız hatalar şunlardır:

1. Belirsiz mal ve hizmet listesi: EUIPO, mal ve hizmetlerin açık ve kesin yazılmasını ister (EUTMR m.33). "Tüm ürünler" gibi genel ifadeler düzeltme talebine yol açar ve süreci uzatır.
2. Ön araştırma yapmamak: EUIPO önceki markaları kendiliğinden incelemez. Benzer bir marka sahibi itiraz ettiğinde başvuru aylarca sürebilir veya reddedilebilir.
3. Temsilciyi geç atamak: Türkiye'deki başvuru sahipleri için AEA'da yerleşik temsilci zorunludur. Temsilci atanmazsa EUIPO'nun eksiklik bildirimi süresi kaçabilir.
4. Birleşik Krallık'ı kapsıyor sanmak: Avrupa Birliği markası İngiltere'yi korumaz. İngiltere pazarı hedefleniyorsa ayrı başvuru planlanmalıdır.
5. Kullanım kanıtı saklamamak: Fatura, katalog ve reklam örnekleri tarihli olarak arşivlenmelidir. Bu belgeler, ileride kullanmama iddiasına karşı en güçlü savunmanızdır.

Türkiye'deki marka listenizi Avrupa Birliği başvurusundan önce gözden geçirmek, iki dosya arasındaki uyumsuzlukları baştan önler. Özellikle Madrid yolunu seçecekseniz, Türkiye'deki listenin Avrupa pazarındaki ürünlerinizi tam olarak kapsadığından emin olun.

Tescilden sonra Avrupa Birliği markanızı nasıl korursunuz?

Avrupa Birliği markası tescil edildikten sonra da takip ister. Koruma için şu dört noktaya dikkat edin:

1. Kullanım: Marka 5 yıl kesintisiz kullanılmazsa iptal talebiyle karşılaşabilir (EUTMR m.18 ve m.58).
2. Yenileme: Yenileme talebi koruma süresinin son 6 ayı içinde yapılır (EUTMR m.53). Yenileme işleminin genel kurallarını marka yenilemesi sayfamızda bulabilirsiniz.
3. İzleme: Benzer Avrupa Birliği başvurularına itiraz için 3 aylık süre kaçırılmamalıdır.
4. Sahte bildirimler: Resmî kurum adını taklit eden ödeme talepleri yaygındır. Ödeme yapmadan önce kaydı resmî veri tabanından doğrulayın. Diğer yazılarımız için blog sayfamıza göz atabilirsiniz.

Sonuç: Avrupa Birliği marka tescilinde doğru yol nasıl seçilir?

Avrupa Birliği marka tescilinde doğru yol, Türkiye'deki markanızın sağlamlığına ve hedef pazarlarınıza göre belirlenir. Madrid, birden fazla pazar için tek dosyada kolaylık sağlar ama ilk 5 yıl Türkiye'deki markaya bağlıdır. Doğrudan EUIPO başvurusu bağımsızdır ancak yalnızca Avrupa Birliği'ni kapsar. Ücretler başvuru yoluna, sınıf sayısına ve temsilci masraflarına göre değiştiğinden güncel tarife için bize danışın.

Asya Patent, 2006'dan bu yana marka, patent ve tasarım dosyalarını yürüten bir fikri mülkiyet danışmanlık ofisidir. EUIPO ve Madrid dosyalarında Avrupa Birliği'ndeki temsilci koordinasyonunu biz sağlarız; tek muhatabınız Asya Patent olur. Markanız için hangi yolun uygun olduğunu birlikte değerlendirmek için iletişim sayfamızdan uzman görüşü isteyebilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Avrupa Birliği marka tescili tüm Avrupa'yı kapsar mı?

Hayır. Avrupa Birliği marka tescili yalnızca Avrupa Birliği'nin 27 üye ülkesini kapsar. Birleşik Krallık, İsviçre, Norveç ve Türkiye için ayrı başvuru veya Madrid'de ayrı belirleme gerekir.

Türkiye'de tescilim olmadan Avrupa Birliği'ne başvurabilir miyim?

Evet. Doğrudan EUIPO başvurusu Türkiye'deki tescilinize bağlı değildir. Madrid yolunu kullanmak için ise TÜRKPATENT'te en az bir başvurunuzun bulunması gerekir.

Avrupa Birliği marka tescili ne kadar süre korur?

10 yıl. Koruma başvuru tarihinden başlar ve 10'ar yıllık dönemlerle süresiz yenilenebilir (EUTMR m.52–53).

Türkiye'deki başvuruma itiraz edilirse Avrupa Birliği korumam etkilenir mi?

Evet, Avrupa Birliği korumasını Madrid ile aldıysanız ve uluslararası tescil 5 yılını doldurmadıysa etkilenir. Temel marka düşerse Avrupa Birliği belirlemesi de düşer; 3 ay içinde EUIPO başvurusuna dönüştürme imkânı vardır.

Türkiye'deki başvuru tarihimi Avrupa Birliği'nde koruyabilir miyim?

Evet. Türkiye'deki ilk başvurunuzdan itibaren 6 ay içinde Avrupa Birliği'ne başvurursanız Paris Sözleşmesi'ne dayanan rüçhan hakkını talep edebilirsiniz (EUTMR m.34).

EUIPO'ya Türkçe başvuru yapılabilir mi?

Hayır. Başvuru Avrupa Birliği resmî dillerinden biriyle yapılır ve ikinci dil olarak İngilizce, Fransızca, Almanca, İtalyanca veya İspanyolcadan biri seçilir (EUTMR m.146).

Kaynakça

• https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2017/1001/oj
• https://guidelines.euipo.europa.eu
• https://www.wipo.int/madrid/en/
• https://www.gov.uk/guidance/changes-to-trade-mark-law-after-brexit
• https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=6769&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5
• https://www.turkpatent.gov.tr