Tasarım Tescilinde Görsel Anlatım: 8 Adımlık Rehber
Asya Patent

Kısa cevap: Tasarım tescilinde görsel anlatım, korunacak ürün görünümünü gösteren resim, çizim veya fotoğraftır. TÜRKPATENT kılavuzuna göre görseller JPEG biçiminde, 8x8 ile 16x16 cm arasında, düz fonda ve her dosyada tek görünüm olacak şekilde hazırlanır. Ölçü, yazı ve tasarım dışı nesne kabul edilmez.
Tasarım tescilinde görsel anlatım, korunmak istenen ürün görünümünü gösteren resim, çizim veya fotoğraftır. Endüstriyel tasarım başvurusunda korumanın sınırını kelimeler değil, bu görseller çizer. Görseller eksik, bulanık ya da kalabalık hazırlanırsa başvuru şekli eksiklik alabilir; tescil çıksa bile koruma beklediğinizden dar kalabilir. Bu rehberde, TÜRKPATENT'in yayımladığı Tasarım Başvuru Kılavuzu esas alınarak görsel anlatımın nasıl hazırlanacağını adım adım anlatıyoruz.
Görsel anlatım tasarım başvurusunda neden bu kadar önemli?
Tasarım hakkı, ürünün görünümünü korur. 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu tasarımı, ürünün tümü veya bir parçasının ya da üzerindeki süslemenin; çizgi, şekil, biçim, renk, malzeme veya yüzey dokusu gibi özelliklerinden kaynaklanan görünümü olarak tanımlar. Kanun metnine mevzuat.gov.tr üzerindeki Sınai Mülkiyet Kanunu sayfasından ulaşabilirsiniz.
Koruma görünüme bağlı olduğu için, Kurum ve mahkemeler tasarımın kapsamını sunduğunuz görsellerden okur. Kılavuz, ürünün teknik faydasının, kullanım amacının ve üretim yönteminin tasarım koruması kapsamında olmadığını açıkça belirtir. Başka bir deyişle, görselde görünmeyen bir özellik tescille korunmuş sayılmaz.
Görseller yalnızca başvuru aşamasında önemli değildir. Tescilden sonra benzer bir ürün piyasaya çıktığında, karşılaştırma tescildeki görsellerle yapılır. Net ve eksiksiz görseller, ileride hakkınızı savunurken elinizdeki en güçlü delil olur.
Marka ve Patent Vekili Tuğba Şekeral, tasarım başvurusunda en sık karşılaşılan sorunun görsellere son anda karar verilmesi olduğunu söylüyor: "Görsel seti, başvuru formundan önce planlanmalı. Hangi açının neyi koruduğunu bilmeden yüklenen fotoğraflar, tescil belgesinde beklediğinizden dar bir koruma bırakabilir."
Görsellerin bir de yenilik boyutu vardır. Kılavuza göre bir tasarımın yeni sayılması için aynısının, başvuru veya rüçhan tarihinden önce dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulmamış olması gerekir. Ayırt edici nitelik ise tasarımın bilgilenmiş kullanıcı üzerinde bıraktığı genel izlenimin, önceki tasarımlardan farklı olmasıdır. Ürün fotoğraflarını sosyal medyada, katalogda veya fuarda paylaşmadan önce başvuru zamanlamasını bir uzmanla planlamak bu yüzden önemlidir.
TÜRKPATENT görsel anlatımda hangi teknik şartları arıyor?
TÜRKPATENT'in Tasarım Başvuru Kılavuzu, görsellerin yayım yoluyla çoğaltılmaya elverişli olmasını ister. Resim, çizim, grafik veya fotoğraf kullanılabilir. Aşağıdaki tablo, kılavuzdaki temel teknik şartları özetler.
| Konu | Kılavuzdaki şart | Pratik not |
|---|---|---|
| Dosya biçimi | JPEG | Çözünürlük, renk kontrastı ve netlik çok iyi olmalı. |
| Boyut | En az 8x8 cm; 8x16 cm veya 16x8 cm; en fazla 16x16 cm | Büyük ürünlerde (ör. vinç) 8x16 veya 16x16 cm tercih edilir. |
| Çerçeve | Görsel, 8x8 cm kare çerçeveyi dolduracak nitelikte olmalı | Ürünü küçük bırakıp etrafını boş bırakmayın. |
| Fon | Sade ve düz fon | Masa, el, aksesuar gibi tasarım dışı nesne olmamalı. |
| Görünüm sayısı | Her görselde tek görünüm | Ön, arka, yan görünümler ayrı dosya olarak yüklenir. |
| Yazı ve ölçü | Ölçü, eksen, kılavuz çizgisi ve açıklayıcı metin kabul edilmez | Teknik çizimdeki ölçü okları silinmelidir. |
Boyut seçimi maliyeti de etkiler. Kılavuza göre yayım ücreti her 8x8 cm'lik görsel alanı için alınır ve bu alanı aşan her ek alan için ilave ücret doğar. Güncel ücretler için bize danışın.
Fotoğraf ve çizim yöntemlerinin ikisi de kabul edilir. Seçim, ürünün yapısına ve korumak istediğiniz ayrıntıya göre yapılmalıdır.
Fotoğraf kullanırken
Kılavuza göre fotoğraflarda ürün sade ve düz bir fon üzerinde yer almalıdır. Tescile konu tasarım dışında başka bir cisim veya aksesuar görünmemelidir. Kılavuzdaki kahve masası örneğinde koltuk, bardak ve dergi gibi unsurlar uygun bulunmamıştır. Işık yansıması, gölge karmaşası ve bulanıklık ürünün çizgilerini gizleyebilir; bu yüzden ürün iyi aydınlatılmış ve tam odakta çekilmelidir.
Çizim kullanırken
Çizimler çizim aletleriyle veya bilgisayar ortamında hazırlanmalıdır. Kılavuz, ürünün üç boyutlu görünümünü vermek için gölgelendirme veya paralel çizgiler kullanılmasını ister. Çizgi kalınlığı tutarlı olmalı ve küçük ayrıntılar yayım boyutunda kaybolmamalıdır.
Desen ve süsleme tasarımlarında durum farklıdır. Kılavuza göre bu tasarımlar, uygulandığı ürüne bakılmaksızın Locarno sınıflandırmasında 32-00 sınıfında değerlendirilir. Locarno, endüstriyel tasarımlar için kullanılan uluslararası ürün sınıflandırmasıdır. Güncel listeye TÜRKPATENT Locarno sınıflandırması sayfasından bakabilirsiniz.
Görsel anlatım nasıl hazırlanır? Adım adım liste
Başvuruyu EPATS'a yüklemeden önce aşağıdaki sırayı izlemek, en sık görülen hataları baştan önler.
- Korunacak görünümü belirleyin. Ürünün tamamını mı, yalnız bir parçasını mı korumak istediğinize karar verin.
- Görünümleri planlayın. Üç boyutlu ürünlerde perspektif, ön, arka, sağ, sol, üst ve alt görünümlerden hangilerinin gerekli olduğunu seçin.
- Fonu temizleyin. Düz ve sade bir fon kullanın; ürün dışındaki her nesneyi kadrajdan çıkarın.
- Her görünümü ayrı dosya yapın. Aynı görselde iki açı yan yana yer almasın.
- Ölçü ve yazıları silin. Ölçü oku, eksen, kılavuz çizgisi ve açıklama metni bırakmayın.
- Kısmi korumayı işaretleyin. Çizimde koruma istenmeyen kısımları kesikli veya noktalı çizgiyle gösterin; fotoğrafta korunacak kısmı açıkça işaretleyin.
- Boyutu ve kaliteyi kontrol edin. JPEG biçimini, 8x8–16x16 cm aralığını ve çerçeveyi dolduran yerleşimi doğrulayın.
- Sıralamayı yapın. Kullanım görünümü varsa, kılavuza uygun olarak en son sıraya koyun.
Şekli incelemede eksiklik bulunursa Kurum, başvuru sahibine veya vekiline süre verir. Kılavuzdaki süreç şemasında bu süre iki ay olarak gösterilir. Eksiklik süresinde giderilmezse başvuru yapılmamış sayılır. Görselleri ilk seferde doğru hazırlamak, hem zaman kaybını hem de rüçhan gibi tarihlere bağlı hakların riske girmesini önler.
Kısmi koruma, ek görünüm ve tarifname nasıl kullanılır?
Kısmi koruma ve ek görünümler
Bazen ürünün yalnızca bir bölümü yenidir. Örneğin bir bardağın yalnız kulp biçimi özgün olabilir. Kılavuz, bu durumda çizimlerde koruma talep edilmeyen unsurların kesikli veya noktalı çizgilerle gösterilmesini ister. Fotoğraflarda ise koruma talep edilen kısım açıkça işaretlenmelidir.
Ek görsel, aynı tasarımın farklı yönlerden görünümüdür. Kılavuz, üç boyutlu tasarımlarda tasarımı bütün yönleriyle açık ve net yansıtan ek görünümler sunulmasını önerir. Kullanım özelliğini gösteren görünümler de ek görsel sayılır; kılavuzdaki saksı örneğinde olduğu gibi kullanım görünümü son sırada verilir.
Ek görünüm sayısı yayım maliyetini artırır. Kılavuz bunu açıkça kabul eder ve korumanın sağlıklı olması için farklı açılardan görünüm sunulmasının büyük önem taşıdığını vurgular. Az görselle tasarruf etmek, ileride korumanın kapsamını tartışmalı hale getirebilir.
Marka Vekili Tuğba Şekeral'a göre kısmi koruma kararı teknik değil, ticari bir karardır. Şekeral, ürünün rakiplerce en kolay kopyalanabilecek bölümünün önce belirlenmesini, kesikli çizgilerin de bu tespite göre çizilmesini öneriyor.
Tarifname görsellerin yerini tutar mı?
Hayır. Tarifname, tasarımın görsel özelliklerini yazıyla anlatan isteğe bağlı bölümdür. Görselleri tamamlar, onların yerine geçmez. Kılavuza göre tarifnamede teknik ve fonksiyonel özellikler ile üretim yöntemine yer verilmemelidir. Tarifname yalnızca "Şekilde görüldüğü gibidir." ifadesinden de oluşamaz.
İyi bir tarifname, gövdenin biçimini, kenarlarını, köşelerini ve yüzeydeki belirgin unsurları sade bir dille tarif eder. Ürün adı da önemlidir. Kılavuz, ürün adının Locarno sistemine göre ve bilinen Türkçe karşılığıyla yazılmasını ister. Örneğin yalnızca "filtre" yazmak yerine "su filtresi" gibi kullanım yerini belirten bir ad seçilmelidir.
Ürün aynı zamanda teknik bir yenilik içeriyorsa, görünüm korumasına ek olarak patent tescili seçeneğini değerlendirmek gerekir. Teknik çözüm, tasarım tesciliyle korunmaz; bu konuda patent başvurusu sayfamız yol gösterir.
AB'deki 3D ve video dönemi Türkiye'yi etkiler mi?
Doğrudan etkilemez. Avrupa Birliği'nde tasarım reformunun ikinci aşaması 1 Temmuz 2026'da uygulanmaya başladı. Bu aşamayla AB tasarım başvurularında, sabit görünümlere ek olarak 3D dosya ve video biçiminde temsil seçenekleri getirildi. Ayrıntılar için EUIPO'nun resmî sitesine bakabilirsiniz.
TÜRKPATENT'in Tasarım Başvuru Kılavuzu ise ulusal başvurudaki görseller için JPEG biçimini tarif eder. Türkiye'de ulusal başvuru yapacak işletmeler bu kılavuza göre hazırlanmalıdır. Aynı ürünü AB'de de koruyacaksanız, iki ofisin şartlarını baştan karşılayan bir görsel seti hazırlamak zaman kazandırır.
Asya Patent Ofisi Kurucusu Tuğba Şekeral, ihracat yapan KOBİ'lerin tasarım korumasını ürün geliştirme takviminin bir parçası olarak görmesi gerektiğini vurguluyor. Şekeral'a göre ürün fotoğrafları katalog ve fuar için çekilirken başvuruya uygun bir set de hazırlanırsa, hem Türkiye'deki hem de yurt dışındaki başvurular aynı temelden ilerleyebilir.
Birden fazla ülkede koruma için Lahey Sistemi de bir seçenektir. Türkiye'den 01.01.2005 tarihinden itibaren Lahey yoluyla uluslararası tasarım başvurusu yapılabilmektedir. Sistemin işleyişi WIPO Lahey Sistemi sayfasında anlatılır.
Başvurudan sonra görseller nerede görünür?
Şekli ve içerik incelemesini geçen başvurular Tasarım Siciline kaydedilir ve Tasarımlar Bülteninde yayımlanır. Kılavuza göre üçüncü kişiler ilan tarihinden itibaren üç ay içinde tescile itiraz edebilir. Bültene TÜRKPATENT bültenler sayfasından ücretsiz erişilebilir.
Ürünü piyasaya daha sonra sunacaksanız yayım erteleme talebi bir seçenektir. Kılavuza göre bu talep yalnızca başvuru sırasında yapılabilir ve görseller otuz ay süreyle kamu incelemesine kapalı tutulabilir. Başvurudan sonra yapılan erteleme talebi dikkate alınmaz.
Tescilli tasarımlar başvuru tarihinden itibaren beş yıl korunur. Kılavuza göre bu süre, beşer yıl yenilenerek toplam yirmi beş yıla kadar uzatılabilir. Ürününüz aynı zamanda bir markayla satılıyorsa, ambalaj ve logo için marka tescili ayrı bir koruma sağlar; başvurudan önce ücretsiz marka sorgulama yapabilirsiniz.
Sonuç: Görselleri başvurudan önce bir uzmana gösterin
Tasarım başvurusunda görseller, korumanın haritasıdır. Düz fon, tek görünüm, doğru boyut ve kesikli çizgiyle işaretlenmiş kısmi koruma, sonradan düzeltilmesi zor hataları önler. Asya Patent, 2006'dan bu yana endüstriyel tasarım dosyalarında görsel setin hazırlanmasından bülten takibine kadar destek veriyor. Ayrıntılı bilgi için endüstriyel tasarım tescili sayfamızı inceleyebilir veya bizimle iletişime geçebilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Tasarım başvurusunda görsel anlatım hangi formatta olmalı?
JPEG. TÜRKPATENT Tasarım Başvuru Kılavuzu, görsel anlatımların JPEG uzantılı, yüksek çözünürlüklü, net ve iyi renk kontrastına sahip olmasını ister.
Görsel anlatımın boyutu ne olmalı?
En az 8x8 cm, en fazla 16x16 cm. Kılavuz 8x8, 8x16, 16x8 ve 16x16 cm boyutlarını tarif eder; görsel 8x8 cm kare çerçeveyi dolduracak şekilde yerleştirilmelidir.
Bir görselde ürünün birden fazla görünümü yer alabilir mi?
Hayır. Kılavuza göre aynı görsel anlatımda birden fazla görünüme yer verilemez; ön, arka ve yan görünümler ayrı ek görsel olarak yüklenir.
Ürünün yalnızca bir parçasını koruyabilir miyim?
Evet. Çizimlerde koruma istenmeyen kısımlar kesikli veya noktalı çizgiyle gösterilir; fotoğraflarda ise koruma talep edilen kısım açıkça işaretlenir.
Yayım erteleme talebini başvurudan sonra yapabilir miyim?
Hayır. Kılavuza göre yayım erteleme talebi yalnız başvuru sırasında yapılır; başvurudan sonra yapılan talepler dikkate alınmaz. Erteleme süresi otuz aydır.
Tescilli tasarım ne kadar süre korunur?
Beş yıl. Koruma başvuru tarihinden başlar ve beşer yıl yenilenerek toplam yirmi beş yıla kadar uzatılabilir.
Kaynakça
İlgili yazılar
Endüstriyel Tasarım TesciliSaat Tasarım Yarışması: 15 Kasım'dan Önce 6 Kritik KontrolTÜRKPATENT Saat Tasarım Yarışması'nda son başvuru tarihi 15 Kasım 2026. Katılım, SMK kapsamında EPATS üzerinden yapılan gerçek bir tasarım başvurusudur; bu yüzden tasarımın yeni ve ayırt edici olması, görsellerin şartnameye uyması ve hak paylaşımının önceden netleştirilmesi gerekir.
Endüstriyel Tasarım TesciliEndüstriyel TasarımEndüstriyel Tasarım
Endüstriyel Tasarım TesciliTasarım Tescil BaşvurusuTasarım Tescil Başvurusu