Marka Tescili Hakkında 7 Yanılgı: Şirketim Var, Yeter mi?
Asya Patent

Kısa cevap: Hayır, şirket unvanı veya alan adı markanızı korumaz. 6769 sayılı SMK m.7/1'e göre marka koruması yalnızca TÜRKPATENT'e yapılan tescille doğar. Tescilli marka 10 yıl korunur, yenilenmelidir ve 5 yıl kullanılmazsa iptal edilebilir.
Marka tescili, bir işaretin belirli mal ve hizmetler için Türk Patent ve Marka Kurumu (TÜRKPATENT) siciline kaydedilerek sahibine münhasır kullanım hakkı vermesidir. Marka tescili hakkında en yaygın yanılgılar, şirket kurmanın, alan adı almanın ya da bir ürünü yıllardır satmanın markayı kendiliğinden koruduğu düşüncesinden doğar. 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu (SMK) m.7/1 bu konuda açıktır: marka koruması tescil yoluyla elde edilir.
Asya Patent, 2006'dan bu yana marka, patent ve tasarım dosyası yürüten bir fikri mülkiyet danışmanlık ofisidir. Danışanlarımızın ilk görüşmede en sık sorduğu soruların arkasında çoğu zaman aynı 7 yanılgı yatar. Aşağıda her yanılgının hukuki karşılığını madde numarasıyla bulacaksınız.
Marka tescili hakkında en sık 7 yanılgı nedir?
Marka tescili hakkında en sık 7 yanılgı; şirket unvanı, alan adı, tek sınıf ve yurt dışı koruma konularında toplanır. Benzer marka araması, kullanım zorunluluğu ve süresiz koruma da listede yer alır. Aşağıdaki tablo her yanılgıyı ve dayanağını özetler.
| Yanılgı | Gerçek | Dayanak |
|---|---|---|
| Şirketimin unvanı markamı korur. | Marka koruması yalnızca tescille doğar; tescilli marka sahibi, işaretin ticaret unvanı olarak kullanılmasını da durdurabilir. | SMK m.7/1, m.7/3-e |
| Alan adını aldım, marka benim. | Alan adı kaydı marka hakkı vermez; tescilli marka, internette alan adı olarak kullanıma karşı da korur. | SMK m.7/3-d |
| Bir sınıf seçmek yeterli. | Koruma, başvuruda yazılan mal ve hizmetlerle sınırlıdır. | SMK m.7/2, m.11/3 |
| Türkiye'de tescil dünyada korur. | Marka hakkı ülkeseldir; her ülke veya bölge için ayrı koruma gerekir. | WIPO Madrid Sistemi |
| Aynı isim yoksa başvuru kabul edilir. | Ayırt edici olmayan veya tanımlayıcı işaretler re'sen reddedilir; benzer markalar itirazla engellenebilir. | SMK m.5/1, m.6/1, m.18 |
| Tescil ettirdim, kullanmasam da olur. | 5 yıl ciddi kullanım yoksa marka iptal edilebilir. | SMK m.9/1, m.26/1-a |
| Tescil bir kez yapılır, ömür boyu sürer. | Koruma 10 yıldır ve yenilenmezse sona erer. | SMK m.23 |
Yanılgıların arkasındaki hukuki gerçekler neler?
Şirket kurmak markanızı korur mu?
Hayır, şirket kurmak markanızı korumaz. Ticaret unvanı, ticaret siciline yapılan bir kayıttır ve marka siciliyle bağlantılı değildir. SMK m.7/1'e göre marka koruması yalnızca tescil yoluyla elde edilir.
Risk ters yönde de işler. SMK m.7/3-e, tescilli marka sahibine işaretin ticaret unvanı veya işletme adı olarak kullanılmasını yasaklatma hakkı verir. Unvanınızdaki kelime başkası adına aynı alanda tescilliyse, kendi şirket adınızı kullanmanız tartışma konusu olabilir.
Şirket adını belirlerken marka araştırmasını unvan tescilinden önce yapmak, iki kaydın aynı kelimeyle uyumlu ilerlemesini sağlar. Unvan değiştirmek; tabela, fatura, ambalaj ve web sitesi gibi pek çok kalemde yeniden hazırlık gerektirir. Marka başvurusunu şirket kuruluşuyla aynı dönemde yapmak, sonradan düzeltme riskini azaltır.
Alan adı almak marka hakkı verir mi?
Hayır, alan adı almak marka hakkı vermez. Alan adı kaydı, internet adresini kullanma imkânı sağlar; mal ve hizmetler için münhasır hak doğurmaz. Marka tescili ise bu hakkı mal ve hizmet listesiyle birlikte sicile işler.
SMK m.7/3-d, tescilli markanın aynısının veya benzerinin internette ticari etki yaratacak biçimde alan adı, yönlendirici kod veya anahtar sözcük olarak kullanılmasını yasaklanabilecek fiiller arasında sayar. Alan adınızı almadan önce ücretsiz marka sorgulama yapmanız, sonradan adres değiştirme riskini azaltır.
Tek bir sınıfta tescil yeterli mi?
Hayır, tek sınıf her işletme için yeterli değildir. Marka başvurusundaki mal ve hizmetler, Nis Anlaşması'na göre 45 sınıfa ayrılır (SMK m.11/3). Tescilden doğan hak, kural olarak listede yazılan mal ve hizmetler için geçerlidir.
Örneğin yalnızca giyim ürünlerini kapsayan bir tescil, aynı adla açılan bir mağaza hizmetini kendiliğinden kapsamayabilir. SMK m.11/4'e göre aynı sınıfta olmak benzerlik, farklı sınıfta olmak da benzememe için karine değildir. Sınıf seçimini bugünkü işinize ve önümüzdeki birkaç yılın planına göre yapmak gerekir.
Türkiye'deki marka tescili yurt dışında da korur mu?
Hayır, Türkiye'deki marka tescili yalnızca Türkiye'de koruma sağlar. Marka hakkı ülkeseldir; ihracat yaptığınız veya satış platformunda yer aldığınız her ülke için ayrı koruma gerekir. Dünya Fikri Mülkiyet Örgütü'nün yönettiği Madrid Sistemi, tek başvuruyla birden fazla ülkenin belirlenmesine imkân verir.
Madrid yolunda koruma, yalnızca başvuruda belirlediğiniz ülkelerde ve o ülkelerin incelemesinden geçtiği ölçüde doğar. Hangi ülkelerin seçileceğini, satış ve üretim planınıza göre belirlemek gerekir. Ayrıntılar için marka tescili hizmet sayfamıza bakabilirsiniz.
Aynı isimde marka yoksa başvuru kesin kabul edilir mi?
Hayır, aynı isimde marka bulunmaması başvurunun kabul edileceği anlamına gelmez. TÜRKPATENT, SMK m.5/1'deki mutlak ret nedenlerini re'sen inceler. Ayırt edici niteliği olmayan işaretler ve malın cinsini, kalitesini veya coğrafi kaynağını doğrudan anlatan adlar bu nedenle reddedilir.
Benzer markalar ayrıca ikinci bir engeldir. SMK m.6/1'e göre karıştırılma ihtimali bulunan önceki marka sahibi itiraz ederse başvuru reddedilir. İtiraz süresi, başvurunun Resmî Marka Bülteni'nde yayımlanmasından itibaren iki aydır (SMK m.18/1). Aynısı olmasa da benzer bir kayıt ret sebebi olabileceği için ön araştırma, yazılış kadar okunuş ve anlam benzerliğine de bakmalıdır.
Tescilli markayı kullanmasanız da hak devam eder mi?
Hayır, kullanılmayan marka sonsuza kadar korunmaz. SMK m.9/1'e göre tescil tarihinden itibaren 5 yıl içinde haklı bir sebep olmadan Türkiye'de ciddi biçimde kullanılmayan marka iptal edilebilir. İptal talebi ilgili kişiler tarafından TÜRKPATENT'e yapılır (SMK m.26/1-a ve m.26/2).
Kullanmama, itirazlarda da sonuç doğurur. Türkiye'de en az 5 yıldır tescilli bir markaya dayanarak itiraz eden kişiden, başvuru sahibi talep ederse kullanım ispatı istenir (SMK m.19/2). Fatura, katalog ve reklam gibi kullanım belgelerini düzenli saklamak bu nedenle önemlidir.
Kullanım kavramı dar yorumlanmaz. SMK m.9/2'ye göre markanın ayırt edici karakteri değiştirilmeden farklı unsurlarla kullanılması da kullanım sayılır. Markanın yalnızca ihracat amacıyla mal veya ambalaj üzerinde kullanılması da aynı kapsamdadır. Marka sahibinin izniyle, örneğin bir lisans alan tarafından yapılan kullanım da marka sahibinin kullanımı kabul edilir (SMK m.9/3).
Marka tescili ömür boyu geçerli mi?
Hayır, marka tescili ömür boyu geçerli değildir. SMK m.23/1'e göre koruma süresi başvuru tarihinden itibaren 10 yıldır ve 10'ar yıllık dönemler hâlinde yenilenir. Yenileme yapılmazsa koruma sona erer.
Yenileme talebi, koruma süresinin bitiminden önceki 6 ay içinde yapılır. Bu süre kaçırılırsa, bitiş tarihinden itibaren 6 ay içinde ek ücretle de yenileme mümkündür (SMK m.23/2). Takvim takibi için marka yenilemesi rehberimizi inceleyebilirsiniz.
Yenileme, tescil kapsamındaki mal ve hizmetlerin yalnızca bir kısmı için de yapılabilir (SMK m.23/3). Artık faaliyet göstermediğiniz alanları yenileme sırasında listeden çıkarmak mümkündür. Yenilenen koruma, önceki sürenin bittiği günü izleyen günden itibaren hüküm doğurur (SMK m.23/5).
Tescilsiz bir markanın hiç mi hakkı yok?
Tescilsiz bir markanın sınırlı ama gerçek bir hakkı vardır. SMK m.6/3, başvurudan önce tescilsiz bir marka veya ticarette kullanılan bir işaret için hak elde edilmesini düzenler. Bu durumda işaret sahibi itiraz ederek sonraki başvurunun reddini isteyebilir.
Önceki kullanıma dayanan itiraz, kullanımın tarihini ve yoğunluğunu belgelerle ispat etmeyi gerektirir ve sonucu dosyaya göre değişir. Cezai koruma ise tescile bağlıdır: SMK m.30/5'e göre marka suçlarından ceza verilebilmesi için markanın Türkiye'de tescilli olması şarttır. Tescilsiz kullanım, koruma değil savunma aracıdır.
Marka tescili için ilk adımlar nelerdir?
Marka tescili için ilk adım, markanın tescil edilebilirliğini ve benzer kayıtları kontrol etmektir. Aşağıdaki sıra, yukarıdaki 7 yanılgının her birine karşı bir önlem içerir.
- Ön araştırma yapın: Aynı ve benzer markaları yazılış, okunuş ve anlam yönünden tarayın.
- Ayırt ediciliği değerlendirin: Ürünü doğrudan anlatan kelimelerden kaçının (SMK m.5/1).
- Mal ve hizmet listesini hazırlayın: Bugünkü ve planlanan faaliyetleri sınıflara göre yazın.
- Başvuruyu TÜRKPATENT'e yapın: Başvuru formu, marka örneği ve mal-hizmet listesi gerekir (SMK m.11/1).
- Bülten sürecini izleyin: Yayından sonraki iki aylık itiraz süresini takip edin (SMK m.18/1).
- Kullanımı belgeleyin ve yenilemeyi takvime alın: 5 yıllık kullanım ve 10 yıllık yenileme sürelerini kaçırmayın.
Başvuru yolları ve güncel duyurular için TÜRKPATENT resmî sitesine, kanun metninin tamamı için 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'na bakabilirsiniz. Kanunun sitemizdeki düzenli metni Sınai Mülkiyet Kanunu sayfamızda yer alır.
Sonuç: Hangi durumda uzmana danışmalısınız?
Marka tescili hakkındaki yanılgıların ortak noktası, hakkın kendiliğinden doğduğunu varsaymaktır. Şirket unvanı, alan adı ve uzun süreli kullanım faydalıdır, ancak tescilin yerini tutmaz. Markanızı yurt dışına taşıyacaksanız, adınız tanımlayıcı bir kelime içeriyorsa veya benzer bir kayıt gördüyseniz başvurudan önce uzman görüşü almanız önerilir.
Asya Patent, İstanbul ve New York ofisleriyle ön araştırmadan başvuruya, itirazdan yenilemeye kadar marka dosyanızı yürütür. Markanızın durumunu öğrenmek için ücretsiz marka sorgulama yapabilir veya iletişim sayfamızdan uzmanımıza ulaşabilirsiniz. Güncel tarife için bize danışın.
Sık sorulan sorular
Ticaret sicilindeki şirket adım marka olarak korunur mu?
Hayır. Ticaret unvanı marka hakkı vermez; SMK m.7/1'e göre marka koruması yalnızca tescille doğar. Tescilli marka sahibi, işaretin unvan olarak kullanılmasını da yasaklatabilir (SMK m.7/3-e).
Marka tescili kaç yıl geçerlidir?
10 yıl. Koruma başvuru tarihinden başlar ve 10'ar yıllık dönemlerle yenilenir (SMK m.23/1). Yenileme, sürenin bitiminden önceki 6 ay içinde ya da bitişten sonraki 6 ay içinde ek ücretle yapılır.
Tescilli markamı kullanmazsam ne olur?
İptal edilebilir. Tescilden itibaren 5 yıl içinde haklı sebep olmadan Türkiye'de ciddi biçimde kullanılmayan marka, talep üzerine TÜRKPATENT tarafından iptal edilebilir (SMK m.9/1, m.26/1-a).
Türkiye'deki tescilim Avrupa'da veya ABD'de geçerli mi?
Hayır. Marka hakkı ülkeseldir ve yalnızca tescil edildiği ülkede koruma sağlar. Yurt dışı için ilgili ülkeye doğrudan ya da WIPO'nun Madrid Sistemi üzerinden başvuru gerekir.
Tescilsiz kullandığım markaya başkası başvurursa ne yapabilirim?
İtiraz edebilirsiniz. SMK m.6/3'e göre başvurudan önce tescilsiz marka için hak elde ettiyseniz, bültende yayımdan itibaren iki ay içinde itiraz ederek başvurunun reddini isteyebilirsiniz (SMK m.18/1).
Aynı isimde marka yoksa başvurum kabul edilir mi?
Her zaman değil. Ayırt edici olmayan veya malı doğrudan tanımlayan işaretler SMK m.5/1'e göre reddedilir. Benzer markalar da itiraz yoluyla başvuruyu engelleyebilir (SMK m.6/1).
Kaynakça
İlgili yazılar
Bilgi BankasıMARKA DEĞERLEMEMARKA DEĞERLEME Temel olarak marka değerleme kavramı için genel kabul görmüş maliyet, piyasa ve gelir yaklaşımı olmak üzere üç yaklaşım bulunmaktadır. Maliyet Yaklaşımı Marka değerlemesin de maliyet yaklaşımı, genel
Bilgi BankasıHükümsüzlük HâlleriHükümsüzlük hâlleri ve hükümsüzlük talebi 6769 Sayılı Marka Kanununun 5`inci veya 6`ncı maddede sayılan hâllerden birinin mevcut olması hâlinde mahkeme tarafından markanın hükümsüzlüğüne karar verilir. Hükümsüzlük haller
Bilgi BankasıHükümsüzlükHükümsüzlük hâlleri ve hükümsüzlük talebi 6769 Sayılı Marka Kanununun 5 inci veya 6 ncı maddede sayılan hâllerden birinin mevcut olması hâlinde mahkeme tarafından markanın hükümsüzlüğüne karar verilir. Hükümsüzlük kararı